Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân: 'Phải có trách nhiệm với việc bầu ra lãnh đạo đất nước'

Nhấn mạnh việc chọn ra lãnh đạo đất nước 5 năm tới là quyền và trách nhiệm thiêng liêng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân kêu gọi hãy đi bầu cử vì tương lai chính mình.

- Quá trình tiếp xúc và vận động bầu cử, theo quy định của luật thì các ứng viên phải thể hiện trách nhiệm của mình khi được bầu. Họ sẽ trình bày chương trình hành động, có nhiều nội dung trong đó có lời hứa. Những lời hứa phản ánh quyết tâm cụ thể của ứng cử viên ở thời điểm họ ra ứng cử. Chương trình hành động của ứng cử viên không những được phát biểu ở từng quận, huyện, xã phường mà còn được truyền hình, phát thanh nên tất cả cử tri đều biết và có cơ sở giám sát.

Lần này, Mặt trận và Thường vụ Quốc hội cũng xác định yêu cầu trong thời gian sau bầu cử phải hình thành hoạt động giám sát lời hứa hệ thống hơn, tốt hơn thời gian qua. 

- Cơ chế nào đảm bảo các ứng viên được chọn vào cơ quan quyền lực cao nhất là xứng đáng?

- Nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội đã bãi nhiệm một số đại biểu không đáp ứng tiêu chuẩn. Địa phương cũng cần xem lại nhu cầu thực hiện việc này, nếu cần thì Mặt trận sẽ kiến nghị có quy định hướng dẫn cụ thể. Khi một người được nhân dân phát hiện không đủ tiêu chuẩn là đại biểu Quốc hội hoặc HĐND thì phải đưa ra khỏi các cơ quan này ngay.

- Việc giám sát quá trình bầu cử và kiểm phiếu để đảm bảo khách quan được thực hiện thế nào?

- Kiểm phiếu là quá trình rất nhạy cảm, quy định chung là việc giám sát không được làm ảnh hưởng đến quá trình bỏ phiếu cũng như kiểm phiếu, nếu vi phạm sẽ bị lập biên bản tại chỗ, người đó có thể có ý kiến về việc lập biên bản. Ngoài các tổ chức liên quan đến bầu cử như Mặt trận tổ quốc, cá nhân người ứng cử, thân nhân của họ hoặc cơ quan giới thiệu người ứng cử, phóng viên báo chí có thể giám sát việc kiểm phiếu. 

Tuy nhiên, việc giám sát phải đảm bảo đúng là người có thẩm quyền. Nếu là ứng cử viên thì có tên trong danh sách nên Ban kiểm phiếu biết, nhưng ai thay mặt ứng cử viên thì phải có giấy ủy quyền. Cơ quan giới thiệu ứng cử viên có quyền giám sát, nhưng người đại diện phải có giấy của cơ quan giới thiệu. Các phóng viên giám sát phải có giấy xác nhận để được tham gia. Về nội dung này, Mặt trận tổ quốc Việt Nam kiến nghị với Hội đồng bầu cử quốc gia để có hướng dẫn chi tiết. 

Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân trả lời phỏng vấn báo chí sáng 17/5.

- Sau sự việc cá chết hàng loạt ở miền Trung, một số thành phần kêu gọi người dân không đi bầu cử ngày 22/5 tới, là Chủ tịch Hội đồng bầu cử ông nghĩ sao?

- Trong cuộc sống, ai cũng quan tâm đến gia đình, quê hương, đất nước mình. Nếu có sự kiện ảnh hưởng đến đời sống của dân mà không bức xúc thì không được. Chúng ta lo lắng cho nhân dân ở những nơi gặp khó khăn là điều hết sức chính đáng. Tuy nhiên, bầu cử 5 năm mới diễn ra một lần, thể hiện quyền công dân được chọn người thay mặt mình tham gia vào lãnh đạo Nhà nước, cơ quan quyền lực cao nhất là Quốc hội và HĐND các cấp. Không nên vì bức xúc một việc trong thời điểm hiện tại mà từ bỏ quyền và trách nhiệm rất thiêng liêng của mình là bầu chọn ra lãnh đạo của đất nước trong 5 năm tới. Tôi kêu gọi bà con vì tương lai chính mình hãy đi bầu cử.

Chúng tôi khẳng định Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, trong đó có Mặt trận đã và đang tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm đảm bảo cuộc sống cho ngư dân bị ảnh hưởng bởi nạn cá chết hàng loạt. Theo đánh giá ban đầu, 12.500 tàu cá trong thời gian ngắn hạn không ra khơi được sẽ liên quan đến 60.000 lao động, Nhà nước đã có chương trình hỗ trợ 10% hộ dân khó khăn nhất. Đối với những gia đình bố mẹ không đi đánh cá được, không có thu nhập, Mặt trận và các tổ chức thành viên sẽ hỗ trợ không để trẻ em bỏ học.

Tình trạng hạn mặn đang rất căng thẳng, ngày 19/5 này chúng tôi ký kết hỗ trợ 10% cho khoảng 45.000 hộ có phương tiện trữ nước sinh hoạt, có thuốc lọc nước khi cần thiết. Đoàn thanh niên thành lập 10 trạm lọc nước thí điểm, lọc nước lợ thành nước ngọt với công suất 2.000 lít/ngày. 

- Tiến độ và khối lượng công việc chuẩn bị cho ngày bầu cử 22/5 ra sao, thưa ông?

- Do bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được tổ chức chung một ngày nên khối lượng công việc rất lớn. Theo kế hoạch, có 9 việc lớn đã được triển khai, trong đó có việc tổ chức 3 vòng hiệp thương nhằm xác định cơ cấu, số lượng, thành phần những người được giới thiệu đáp ứng tiêu chuẩn và công bố danh sách. Các ứng viên đã được tiếp xúc cử tri ở tất cả tỉnh thành. Hội đồng bầu cử quốc gia đã tổ chức 3 đợt giám sát, Mặt trận tổ quốc Việt Nam cũng có 3 đợt giám sát tại 63 tỉnh thành để đánh giá tiến độ, triển khai công tác bầu cử trong các giai đoạn.

Đến nay việc chuẩn bị cho bầu cử cơ bản hoàn thành đúng tiến độ, cả nước đã sẵn sàng cho ngày bầu cử. 

Chuyên gia CSIS: 'Lệnh cấm vận vũ khí của Mỹ với Việt Nam đã lỗi thời'

Các chuyên gia Mỹ đánh giá lệnh cấm vũ khí mà Mỹ áp đặt cho Việt Nam đã lỗi thời, việc dỡ bỏ nó là động lực thúc đẩy quan hệ hai nước.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trò chuyện cùng Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Nhà Trắng. Ảnh: Reuters

Trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Barack Obama tới Việt Nam vào cuối tháng này, nhiều quan chức và các nhà phân tích ở Washington đã đề cập đến việc Mỹ xem xét dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam. Đây là vấn đề quan trọng và bức thiết khi quan hệ song phương của hai nước đang dần ấm lên và đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Việt Nam ngày càng có nhiều lợi ích chung tại Biển Đông, theo Trung tâm nghiên cứu và chiến lược quốc tế (CSIS).

Murray Hiebert, phó giám đốc chương trình Đông Nam Á của CSIS cho rằng mặc dù những năm gần đây, quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ có những bước tiến quan trọng, nhưng quân đội hai nước mới chỉ bắt đầu hiểu về nhau.

Nhiều người Việt Nam vẫn đặt ra câu hỏi liệu Mỹ có ý định hợp tác với Việt Nam một cách nghiêm túc và mang tính xây dựng trong những năm tới. Cảm giác "nghi ngờ" này không phải là mới mà xuất hiện sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc và tồn tại trong giai đoạn hai nước bàn bạc xây dựng các cam kết cho việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm 1995.

Hai nước, từng bước phải làm việc tích cực nhằm xóa bỏ những tàn tích "nghi ngờ" lẫn nhau. Năm ngoái, điều này thể hiện bằng chuyến thăm đầu tiên của Tổng bí thư đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng đến Nhà Trắng.

Đây là tín hiệu cho thấy hai bên đã có sự tôn trọng hệ thống chính trị của nhau. Tuần tới, Tổng thống Mỹ Obama sẽ có chuyến thăm đầu tiên đến Việt Nam. Ông cũng là tổng thống Mỹ thứ ba liên tiếp đến Việt Nam, sau Bill Clinton và George Bush. 

Việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương của Mỹ sẽ xóa bỏ những tàn tích nghi ngờ còn lại giữa hai nước. Những cá nhân có thẩm quyền trong chính phủ Mỹ hiện đang nghiêm túc xem xét về vấn đề này.

Một trong những người đề xướng dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm là Thượng nghị sĩ John McCain. Ông đã chỉ ra những giá trị trong việc xây dựng mối quan hệ an ninh hàng hải chặt chẽ hơn với lực lượng quân đội đang phát triển nhanh của Việt Nam. Trong khi đó, những người chỉ trích yêu cầu cần có thêm nữa những cải thiện về nhân quyền trước khi đưa ra quyết định. Tuy nhiên, họ vẫn ủng hộ sự phát triển hơn nữa của quan hệ Việt-Mỹ, trong đó có quan hệ quốc phòng.

Một số quan chức khác lại lo ngại rằng việc dỡ bỏ lệnh cấm có thể tạo điều kiện cho chính quyền Việt Nam sở hữu các thiết bị quân sự có thể được sử dụng cho hoạt động không mong muốn. Tuy nhiên ngay cả khi không có lệnh cấm, giống như những nước khác, Việt Nam vẫn sẽ cần phải vượt qua một quy trình chặt chẽ của cơ quan chính phủ và quốc hội Mỹ ban hành, để mua được các hệ thống vũ khí của nước này.

Theo ông Hiebert, đối với chính quyền Washington hiện nay, lý do chính của việc dỡ bỏ lệnh cấm là Mỹ muốn đạt được mối quan hệ "có đi có lại", thực sự thông hiểu lẫn nhau chứ không hoàn toàn vì những cải thiện nhân quyền. Đây có thể là thông điệp hay một cách thức xây dựng lòng tin, truyền tải đến Hà Nội rằng Mỹ mong muốn nhìn thấy Việt Nam sẽ gia tăng những sáng kiến và đề xuất hợp tác trong giai đoạn mới của mối quan hệ quốc phòng hai nước, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại quân sự.

Những nỗ lực ban đầu trong vấn đề này đang được tiến hành nhưng vẫn chỉ ở giai đoạn đầu. Năm ngoái, Bộ Quốc phòng Mỹ và Bộ Quốc phòng Việt Nam đã tiến hành một nhóm làm việc về vấn đề thưong mại quân sự, cho phép đại diện từ ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ và Việt Nam tham gia vào khuôn khổ chính thức đối thoại chính sách quốc phòng giữa hai bộ.

Đồng thời, Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các nhà hoạch định chính sách Việt Nam quen hơn với quy trình mua bán quốc phòng kể từ khi lệnh cấm vận vũ khí được dỡ bỏ một phần.

Việt Nam, trong quá trình hiện đại hoá quân đội đang coi những công nghệ quân sự của Mỹ như một trong những cơ hội để nâng cao năng lực quốc phòng. Việt Nam cũng đã tăng cường hợp tác quốc phòng với Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines. Tuy nhiên, tình trạng không rõ ràng do lệnh cấm vận vũ khí gây ra đã làm phức tạp thêm cho Việt Nam khi muốn tăng cường hợp tác với Mỹ trong vấn đề này.

"Chính sách đối ngoại của Mỹ có hiệu quả nhất khi các nhà lãnh đạo sử dụng đúng các công cụ của mình. Trong chuyến thăm lần này, ông Obama đang có cơ hội quan trọng để thông báo cho các nhà lãnh đạo Việt Nam biết rằng Mỹ đang nghiêm túc xem xét việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam. Quốc hội Mỹ sẽ có cơ hội đánh giá lại tình hình sau chuyến thăm của ông Obama. Lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam thực sự đã lỗi thời", ông Hiebert khẳng định.